Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Mấp mô, lồi lõm, không bằng phẳng: Dùng để miêu tả bề mặt có nhiều chỗ lồi lên, lõm xuống một cách không đều, gây cảm giác khó di chuyển hoặc không trơn tru.
   • Có nhiều chướng ngại, trắc trở: (Nghĩa mở rộng) Dùng để miêu tả một quá trình, tình huống gặp nhiều khó khăn, không suôn sẻ.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Con đường vào làng rất gồ ghề, đầy ổ gà. (Bề mặt đường có nhiều chỗ lồi lõm.)
  • Mặt bàn đá này gồ ghề nhưng rất mát. (Bề mặt bàn không nhẵn, có nhiều điểm lồi lõm.)
  • Cuộc đời anh ấy trải qua nhiều chặng đường gồ ghề. (Cuộc sống có nhiều gian nan, thử thách.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng trong văn miêu tả: Thường dùng để tăng tính hình tượng khi miêu tả cảnh vật hoặc hoàn cảnh.
  • Những tảng đá gồ ghề nhô lên giữa dòng suối. (Miêu tả hình dáng của đá.)
• Ẩn dụ cho sự khó khăn: Dùng để ví von về những trở ngại trong công việc hoặc cuộc sống.
  • Hành trình khởi nghiệp của họ còn lắm gồ ghề. (Chỉ sự không bằng phẳng, đầy thách thức.)

Biến thể và từ gần giống

• Gập ghềnh (tính từ): Có nghĩa rất gần với "gồ ghề", thường dùng cho địa hình, con đường.
  • Đoạn đường núi gập ghềnh hiểm trở.
• Mấp mô (tính từ): Nhấn mạnh sự lồi lõm nhỏ, thường trên một bề mặt.
  • Bức tường mấp mô cần được trát lại.
• Lồi lõm (tính từ): Nhấn mạnh trạng thái có chỗ lồi ra, chỗ lõm vào rõ rệt.
  • Tấm tôn bị móp lồi lõm.

Từ đồng nghĩa

• Xù xì: (Thường cho bề mặt vật liệu) Không nhẵn, có cảm giác ráp khi sờ.
• Khấp khểnh: Không bằng phẳng, có bậc lên xuống (thường cho mặt đường, bậc thang).
• Trắc trở: (Thường dùng nghĩa bóng) Gian nan, nhiều khó khăn.

Từ trái nghĩa

• Bằng phẳng: Phẳng lì, không có chỗ gồ lên hay lõm xuống.
• Nhẵn bóng: Trơn tru, mịn màng.
• Phẳng lặng: (Nghĩa bóng) Suôn sẻ, không có sóng gió.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Đường đi lắm gồ ghề: Thành ngữ chỉ một hành trình, sự nghiệp gặp nhiều chông gai, thử thách.
  • Sự nghiệp văn chương đường đi lắm gồ ghề.
• Gồ ghề sỏi đá: Cụm từ thường dùng trong thơ ca, miêu tả con đường vật chất hoặc cuộc đời đầy chướng ngại.
  • Bước qua quãng đời gồ ghề sỏi đá.

1. tt Mấp mô, lồi lõm: Đường đi gồ ghề.